خداوند متعال می­ فرماید: «یَرفَعِ اللهُ الَّذینَ آمَنوُا مِنکُم وَ الَّذینَ اُوتُوا العِلمَ دَرَجاتٍ وَاللهُ بِما تَعمَلوُنَ خَبیرٌ؛ خداوند کسانی را که ایمان آورده اند و کسانی را که علم به آنان داده شده، درجات عظیمی می‌بخشد وخداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است». تاریخ معاصر ایران اسلامی، به ویژه رخدادهای حوزه‌های علمیّۀ جهان تشیع را بدون بررسی زندگی مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی‌ (مدّظله العالی) نمی‌توان به درستی تحلیل کرد؛ چرا که نقش مهم معظّم‌له در حوزه‌های مذکور بلکه در جهان اسلام انکارناشدنی است. در این مقاله برآنیم تا زندگی علمی معظّم له را بطور فشرده بررسی کنیم.

زندگی آیت الله مکارم شیرازی با قرآن عجین بوده و بخش اعظم حیات علمی ایشان را تبیین و تفسیر قرآن و طرح مسائل فقهی، اخلاقی و عقیدتی از منبع قرآن به خود اختصاص داده است. ایشان به صورت فردی و گروهی - با تشکیل لجنه های علمی - به تالیف و تدوین کتاب های تفسیری ارزنده ای چون تفسیر نمونه و پیام قرآن پرداخته است. غیر از تالیفات قرآنی شخصی و تالیفات لجنه های علمی، اکثر سخنرانی های ایشان نیز بر محور قرآن قرار گرفته و منشأء تالیف کتاب های موضوعی توسط شاگردان ایشان شده است. در کنار خوشه چینی های شاگردان از جلسات پربار علمی ایشان و تدوین مباحث این جلسه ها، کتابهای کاربردی و موضوعی دیگری نیز از کتابها و مجموعه های قرآنی ایشان اقتباس شده است.