اگر امام فرد خاصی را با اسم و رسم، نایب خود قرار دهد، به این شخص، نایب خاص می گویند. اما گاهی امام شرایط و ضوابط کلی را بیان می­کند تا در طول زمان هر فردی که با معیارها تطبیق کرد نایب عام امام و مرجع شیعیان در امور دین و دنیای آنان خواهد بود، همانند دوران غیبت کبری، که مسلمانان موظفند به واجدان شرایط مراجعه کنند.