«رجا» در واقع عامل حركت به سوى سعادت و به منزله موتور محرّك‏ دستگاه هاى عظيم توليدى است و خوف عامل بازدارنده در برابر طغيانها و حركات بى رويه است؛ همان گونه كه وسيله نقليه فاقد موتور، از حركت باز مى ماند و فاقد ترمز در برابر پرتگاه ها و جاده هاى خطرناك ايمنى ندارد. اين دو در وجود هر انسانى بايد به صورت متعادل باشند، تا هم به سوى طاعات حركت كند و هم از معاصى خوددارى نمايد.

«مخلِصان» كسانى هستند كه خود در راه خالص سازى خويشتن از هرگونه آلودگى به شرك و انگيزه هاى غير الهى، و رذائل اخلاقى گام مى نهند، و تا آنجا كه در توان دارند پيش مى روند؛ امّا «مخلَصان» كسانى هستند كه امدادهاى الهى و عنايات ربّانى، آخرين ناخالصيهاى وجودشان را از ميان مى برد، و به لطف پروردگار از هر نظر خالص مى شوند.

عوامل پیروزى مسلمانان در میدان احزاب، علاوه بر تأیید الهى، مجموعه اى از روش هاى نظامى، سیاسى و اعتقادى که پیامبر(ص) به کار بستند، بود که عبارتند از: 1ـ حفر خندق. 2 ـ مواضع حساب شده لشکر اسلام، و تاکتیک هاى نظامى مناسب. 3 ـ کشته شدن «عمرو بن عبدود» به دست امیرالمومنین(ع). 4 ـ ایمان به پروردگار و توکل بر ذات پاک او. 5 ـ روش پیامبر(ص) و روح بزرگ و اعتماد به نفس ایشان. 6 ـ استفاده از عوامل نفوذی مانند «نعیم بن مسعود»، که قبیله اش از اسلام او بی خبر بودند.