بزرگان اخلاق گفته اند: اساس تكبّر اين است كه انسان از اينكه خود را برتر از ديگرى ببيند، احساس آرامش كند. بنابراين تكبّر از سه عنصر تشكيل مى شود: نخست اينكه شخص براى خود مقامى قائل شود؛ ديگر اينكه براى ديگرى نيز مقامى قائل شود و در مرحله سوم مقام خود را برتر از آن دیگری ببیند و از این اتفاق احساس خوشحالى و آرامش كند. از همين رو گفته اند که تكبّر یا خودبرتربينى با عُجب یا خود بزرگ بينى تفاوت دارد.
امتیاز انسان بر سایر موجودات «علم» اوست. قرآن می فرماید: «اى آدم، آنها را از اسامى و اسرار موجودات آگاه كن و هنگامى كه آدم(ع) آنها را آگاه ساخت فرمود: نگفتم آنچه را شما آشكار يا پنهان مى كنيد مى دانم؟». اين سخن پس از اين بود كه ملائكه جنبه فساد انسان را در نظر گرفته بودند؛ ولى پس از اينكه آگاهى و دانش او را درك كردند، خاضع شده و سر تسليم فرود آوردند. بنابراین علم و دانش او موجب امتيازش شد و انسانها هم به نسبت علم خود بر ديگرى برترى دارند. پیامبر(ص) تاکید کرده که قیمت هر فرد به اندازه علم اوست.
اگر دو خدا وجود داشته باشد باید میانشان فاصله و امتیازی باشد و آن خود موجود سوم و ازلی خواهد بود؛ لذا 3 خدا وجود خواهد داشت. اگر سه خدا باشد باز میانشان فاصله و امتیازی باید باشد و این سر از پنج خدا در می آورد و عدد همین طور بالا می رود تا بی نهایت.
قالَ الباقر عليه السّلام :
بَلا فى اِثْنَيْنِ مِنْ اَصْحابِهِ قالَ: فَلمّا مَرَّبِها تَرَقْرَقَتْ عَيْناهُ لِلْبُکاءِ ثُمَّ قالَ: هذا مَناخُ رِکابِهِمْ وَ هذا مُلْقى رِحالِهِمْ وَهيهُنا تُهْراقُ دِماؤُهُمْ، طوبى لَکِ مِنْ تُرْبَةٍ عَلَيْکِ تُهْراقُ دِماءُ الاحِبَّةِ.
بحارالانوار، ج 44، ص 258