قوانين به تنهايى، كلماتى بر صفحه كاغذ هستند؛ يك قانون هر قدر خوب باشد، تا گامى براى اجراى آن برداشته نشود هيچ اثرى ندارد؛ آبروى يك دستگاه قانون گذارى خوب را «قوّه مجريه» حفظ مى كند. قرآن به چند نظام الهی اشاره كرده است که توانستند معارف و قوانین الهی را پیاده نمایند. مانند: درخواست موسی(ع) براي وزارت هارون، فرماندهی طالوت بر بني ‌اسرائيل، رياست حضرت يوسف(ع) بر خزائن مصر و حكومت جهانی حضرت سليمان(ع). آری در جهان انسانيت بدون يك دستگاه اجرائی قوی و منظم، برقراری نظم و اجرای قوانين ممكن نيست.

در اسلام و حكومت اسلامى برنامه هاى وسيعي براى اجراى قوانين و جلوگيرى از تخلّفات پيش بينى شده است. وجود دستگاه قضائي، امر به معروف و نهي از منكر و مسئله «حسبه» از آن‌ جمله اند. اجراى حدود و امور حسبيه از شاخه هاى امر به معروف و نهى از منكر است. امر به معروف و نهى از منكر داراى سه مرحله است كه دو مرحله زباني و قلبي، وظيفه عمومى مردم و مرحله يدي وظيفه حكومت است كه مسئله حسبه نام دارد.

انبیاء و اولیاء الهی هموراه و هرجا که شرایط مساعد بود برای بسط عدل و برچیدن ظلم و اجرای فرامین و احکام – خصوصا اجتماعی – اسلامی درصدد تشکیل حکومت برمی آمدند (حکومت رسول خدا، حکومت حضرت علی و حکومت کوتاه مدت امام مجتبی). در حدیثی داریم که اهمیت تشکیل حکومت به خاطر زمینه سازی سایر احکام بیشتر از نماز و زکات و حج و روزه دانسته شده است.