آیین رحمت - معارف اسلامی و پاسخ به شبهات کلامی

در بحث تکبّر و استکبار مفاهيم متعدّدى وجود دارد كه گاه تصوّر مى شود همه با هم مترادف و يكسانند در حالى كه تفاوت هاى ظريفى با هم دارند؛ هرچند ريشه همه آنها به «تكبّر» باز مى گردد ولى از زاويه هاى مختلف به آن نگاه مى شود. خود برتربينى، خود محورى، خودخواهى، برترى جويى و فخر فروشى همه از مفاهيمى هستند كه ريشه آنها «تكبّر» است. هرچند از زواياى مختلف ديده مى شود.

در بحث تکبّر و استکبار مفاهيم متعدّدى وجود دارد كه گاه تصوّر مى شود همه با هم مترادف و يكسانند در حالى كه تفاوت هاى ظريفى با هم دارند؛ هرچند ريشه همه آنها به «تكبّر» باز مى گردد ولى از زاويه هاى مختلف به آن نگاه مى شود.

خود برتربينى، خود محورى، خودخواهى، برترى جويى و فخر فروشى همه از مفاهيمى هستند كه ريشه آنها «تكبّر» است. هرچند از زواياى مختلف ديده مى شود.

- كسى كه صرفا خود را بالاتر از ديگران مى بيند، «خود برتربين» است.

- كسى كه به خاطر اين خود برتربينى سعى دارد در همه جا و در همه كارهاى اجتماعى همه چيز را قبضه كند، «خود محور»[1] است.

- كسى كه سعى دارد در مسائل اجتماعى مخصوصا به هنگام بروز مشكلات تنها به منافع خود بيانديشد و براى منافع ديگران ارزشى قائل نباشد، «خودخواه» است.

- كسى كه سعى مى كند سلطه خود را بر ديگران مستحكم كند و آنها را زير سيطره خود قرار بدهد، گرفتار «برترى جويى» است.

- كسى كه سعى دارد مال و ثروت يا قدرت و مقام خود را به رخ ديگران بكشد «فخرفروش» است.

بنابراين همه اين صفات ريشه مشتركى دارد و آن تكبّر است هرچند در چهره هاى مختلف ظاهر مى گردد.[2]

منابع:

1. اخلاق در قرآن

2. انوار هدايت