آیین رحمت - معارف اسلامی و پاسخ به شبهات کلامی

زشتى اين صفت از بديهيّات است كه هر كس وجدان بيدارى داشته باشد به آن اعتراف مى كند. به همين دليل افرادى كه به هيچ مذهبى پايبند نيستند تكبّر و خود برتربينى را ناخوش مى دارند و آن را از زشت ترين صفات مى شمرند. در واقع بخش مهمّى از مسئله حقوق بشر كه به وسيله جمعى از متفكّران غير مذهبى تنظيم شده نيز ناظر به مسئله مبارزه با استكبار است. هرچند در عمل گاه نتيجه معكوس داده است و به صورت ابزارى در دست مستكبران براى تحت فشار قرار دادن ديگران در آمده است.

علاوه بر آيات قرآن و روايات اسلامی، «تكبّر و استكبار» از نظر منطق عقل نيز بسيار نكوهيده است. چراكه همه انسانها بندگان خدا هستند و هر كس در وجود خود استعدادها و نقطه هاى روشن و مثبتى دارد. همه از يك پدر و مادر آفريده شده اند و همه از نظر آفرينش يكسانند. دليلى ندارد كه انسانى خود را از ديگرى برتر بشمرد و به او فخرفروشى كند و او را تحقير نمايد. گيرم خداوند موهبتى به او داده باشد، اين موهبت بايد سبب شكر و تواضع گردد، نه سبب كبر و غرور.

زشتى اين صفت از بديهيّات است كه هر كس وجدان بيدارى داشته باشد به آن اعتراف مى كند. به همين دليل افرادى كه به هيچ مذهبى پايبند نيستند تكبّر و خود برتربينى را ناخوش مى دارند و آن را از زشت ترين صفات مى شمرند. در واقع بخش مهمّى از مسئله حقوق بشر كه به وسيله جمعى از متفكّران غير مذهبى تنظيم شده نيز ناظر به مسئله مبارزه با استكبار است. هرچند در عمل گاه نتيجه معكوس داده است و به صورت ابزارى در دست مستكبران براى تحت فشار قرار دادن ديگران در آمده است.

چگونه انسان مى تواند رداى تكبّر را بر دوش بيافكند در حالى كه به گفته اميرمؤمنان على عليه السّلام در آغاز نطفه بى ارزشى بود و سرانجام مردار متعفّنى مى شود و درون وجود او مملوّ از آلودگى هاست.[1] انسانى كه آن قدر ضعيف و ناتوان است كه يك پشه ناچيز او را آزار مى دهد و حتّى كوچك تر از پشه يعنى ميكروبى كه با چشم هرگز ديده نمى شود او را بيمار مى سازد. انسان با اين اندازه از ضعف چگونه مى تواند ادعای بزرگی کند و لباس استکبار بر تن بپوشد؟![2]

منبع: اخلاق در قرآن