آغاز فعّالیت سیاسی و همراهی با نهضت اسلامی / مأموریت از طرف امام خمینی / سخنرانی انتقادی از حکومت پهلوی در مسجد هدایت و بازداشت در شب 15 خرداد / آزادی از زندان و از سرگیری مبارزه / پایهگذاری جامعه مدرسین / نامه به امیرعباس هویدا در اعتراض به تبعید امام خمینی / تلگرام و نامه به امام خمینی / ارسال اطّلاعات برای امام خمینی (ره) / ممنوع القلم مشروط / تلگرام تسلیت به امام خمینی (ره) / برگزاری مراسم چهلم آیت الله سید مصطفی خمینی (ره) در مدرسه امیرالمومنین (ع) / مقاله روزنامه اطّلاعات و آغاز حرکت جدید انقلابیون / بازداشت و تبعید به چابهار، مهاباد، انارک / درس بزرگ از زندان و تبعید / مواضع آیت الله العظمی مکارم شیرازی درباره وقایع دوران انقلاب (1357ش) / اوج گیری انقلاب و تحصن در مسجد دانشگاه تهران / استقبال از امام خمینی و پیروزی انقلاب اسلامی / مشارکت مؤثر در تدوین قانون اساسی / عضویت در شورای عالی قضّات شرع / مواضع آیت الله العظمی مکارم شیرازی درباره حوادث سالهای اولیه انقلاب / آیت الله العظمی مکارم شیرازی و دفاع مقدس / ریاست شورای عالی حوزه / از تدریس و تألیف تا مرجعیت / حضور فعّال در عرصه های سیاسی داخلی و خارجی
گوشهای از خدمات ماندگار فرهنگی و اجتماعی مرجع شیعه، حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در راستای ترویج معارف اهل بیت (علیهم السلام) در این نگاشته به تصویر کشیده می شود و برای نیل به این مهم، به برخی ابتکارات و نوآوری ها، تألیفات، تدریس و سخنرانی ها، کنگره ها، فعالیت مبارزاتی معظم له با فرقه های مختلف، احداث و مشارکت در ساخت مراکز آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و خیریه، خدمات عام المنفعه و فعالیت در مناطق محروم، دفاتر، پایگاه اطلاع رسانی و شبکه ولایت اشاره می گردد.
خداوند متعال می فرماید: «یَرفَعِ اللهُ الَّذینَ آمَنوُا مِنکُم وَ الَّذینَ اُوتُوا العِلمَ دَرَجاتٍ وَاللهُ بِما تَعمَلوُنَ خَبیرٌ؛ خداوند کسانی را که ایمان آورده اند و کسانی را که علم به آنان داده شده، درجات عظیمی میبخشد وخداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است».
تاریخ معاصر ایران اسلامی، به ویژه رخدادهای حوزههای علمیّۀ جهان تشیع را بدون بررسی زندگی مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظله العالی) نمیتوان به درستی تحلیل کرد؛ چرا که نقش مهم معظّمله در حوزههای مذکور بلکه در جهان اسلام انکارناشدنی است. در این مقاله برآنیم تا زندگی علمی معظّم له را بطور فشرده بررسی کنیم.
شجاعت و ترس و نمودهای آن در آیات قرآن / جُبن و ترس در روايات اسلامى / درس هایی از شجاعت در فرمایش ها و سیره اهل بیت / ترس معقول و نامعقول / آثار منفى جُبن و ترس در زندگى فردى و اجتماعى / ريشه هاى جبن / راه های درمان جُبن و پيشگيرى از آن / جمع بندی
مسأله جهاد در احكام اسلامى جايگاه خاصّى دارد. در حقيقت يك آيين ثابت و پيشرو كه رسالت جهانى دارد، بدون داشتن چنين دستورى تكميل نخواهد شد. معناى خاصّ و اصطلاح فقهى آن، كوشش نظامى و مسلّحانه، براى حفظ و پيشرفت آيين حقّ است. مسأله حفظ موجوديّت نظام خداپرستى و آيين حق و عدالت و حفظ افتخارات اصيل و واقعى، روشن ترين هدف جهاد اسلامى است. هنگامى كه حاكميّت ملّى جامعه اسلامى، و استقلال و كيان آنها در برابر دشمنان، به خطر بيافتد، موظّفند بپاخاسته و تا آخرين نفس از خود دفاع كنند.
در آيات و روايات اسلامى تعبيرى به عنوان «اسماء حسنى» ديده مى شود كه در قرآن به صورت سربسته و در اخبار به طور مشروح آمده است. اين اسماء همگى بيانگر صفات خداست. با توجّه به اينكه همه نامها و صفات او نيك است، انتخاب اين عنوان بيانگر اين حقيقت است كه اين دسته از نام ها داراى اهميّت ويژه اى است. از مجموع آيات قرآن به خوبى استفاده مى شود كه اسماءِ حسنى اشاره به صفات جمال و جلال ويژه حق است كه هر كدام از كمال مخصوص يا نفى نقصى حكايت مى كند، و تنها يك نام گذارى ساده و معمولى نيست.
«امنيّت» از شاخص هاى رشد و توسعه شمرده شده است. جامعه ناامن به طور طبيعى جامعه اى توسعه نيافته است كه به سبب ناامنى، ديگر عوامل رشد و توسعه را نيز از دست مى دهد. در چنين جامعه اى سرمايه گذارى، توليد و تجارت، راه اندازى كارخانه هاى صنعتى و مانند آن بى رونق خواهد بود. همچنين ناامنى، فرار سرمايه ها و مغزها را در پى دارد كه نتيجه آن فقر و عقب ماندگى است. هر گاه امنيّت از ميان برود، ساير مسائل رفاهى و مواهب مادى و معنوى نيز به خطر خواهد افتاد، در يك محيط ناامن، نه اطاعت خدا مقدور است و نه زندگى توام با سربلندى و آسودگى فكر، و نه تلاش و كوشش و جهاد براى پيشبرد هدف هاى اجتماعى. به عبارتی نه دين و نه دنيا بدون «امنيّت در محيط»، تأمين نمى شود.
بالاتر از نعمت چيست؟ / حقيقت مرگ؟ / پيروزی با اهل عفو است، يا اهل انتقام؟ / در مذمّت بُخل / شکيبايی يا بی تابی؟ / توبه «نصوح» يعنى چه؟ / جاهل اسير زبان خويش است / مقام دانشمند / اهمیت دورانديشی / از افراد بى شخصيت بترس! / دنيا بازار تجارت است
انتقام و عفو؛ مفهوم شناسی / عفو و انتقام در آیات قرآن / عفو و انتقام در روايات اسلامى / نمونه هایی از عفو در سيره اهل بيت عليهم السّلام / آثار و ثمرات عفو و گذشت / جایگاه عفو؛ مسائل شخصی یا عمومی؟ / راه های درمان انتقام جويى و كسب فضيلت عفو
حسد و خیرخواهی؛ مروری کوتاه بر معنا و ماهیّت / مثال ها و آثار مخرّب حسد در آیات قرآن / حسد در روایات اسلامی / آثار سوء حسد برای ایمان و سرنوشت اخروی انسان / پیامدهای بیمارگونه حسد بر اخلاق، روح، روان و سلامت آدمی / آثار سوء اجتماعی حسد / تفاوت «حسد» با «غبطه» / انگيزه هاى حسد / نشانه هاى حسد / مراتب حسد / درمان حسد / نصح و خيرخواهى
