محمد بن علوی بن عباس مالکی سخنان و فتاوای علمای مالکیه را در مورد زیارت پیامبر(ص) و شدّ رحال جمع آوری کرده است که در نوشته‌ی حاضر به مهم ترین آنها اشاره می شود.

واژه‌ی «ایمان» از سوی شیعه و وهابیت به گونه‌های مختلفی تعریف شده است؛ که عمده‌ی بحث را مسأله‌ی جزئیت عمل برای ایمان یا عدم آن تشکیل می‌دهد. سؤال اصلی این پژوهش این است که تکفیرهای وهابیت در برخی از اعمال آیا ریشه در تعریف ایمان دارد یا باید برای آن منشأ دیگری جستجو کرد؟

یکی از بنیادی ترین مباحث در باب «توحید» و «شرک» تقسیم بندی آن است. وهابیان تقسیمی سه گانه از توحید ارائه داده و توحید را به سه قسم اُلوهیت، رُبوبیت و اسماء و صفات تقسیم می کنند. این تقسیم دارای اشکالاتی است که در این مقاله به مهترین آنها پرداخته می شود.

علمای وهابی، آیه 31 و 32 سوره یونس را دلیل بر «توحید ربوبی» مشرکان می دانند. در حالی که این آیات بر «شرک ربوبی» آنان دلالت دارد. در این نوشتار دیدگاه وهابیان در این دو آیه مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.

روایت «مالک‏ الدار» از جمله روایاتی است که بر وقوع توسل به پیامبر(ص) در زمان خلیفه دوم و جواز این عمل نزد صحابه و تابعین دلالت دارد. از سوی دیگر وهابیان معتقدند توسل به پیامبر(ص) پس از وفات ایشان امری نامشروع و بدعت است. این عقیده آنان را به شبهه ‏افکنی در سند و متن این روایت واداشته است. نقل و نقد شبهات وهابیان دراین ‏باره، موضوع پژوهش این مقاله است.

از دیدگاه اسلام، درخواست و طلب کردن از افراد زنده، منعی ندارد، چنان که قرآن مؤمنین را تشویق می‌کند به اینکه از پیامبر(ص) طلب دعا واستغفار کنید؛ «وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً». از این رو، از منظر هیچ یک از فرق اسلامی، طلب کمک کردن از احیاء در زمان حیات ایشان غیر مشروع نمی‌ باشد. ولیکن نسبت به درخواست و طلب کردن از اموات میان مسلمانان و وهابیت اختلاف وجود دارد. مسلمانان درخواست و طلب کردن از اموات، را جائز می دانند، ولیکن فرقه نوظهور وهابیت، مطلق ندای اموات را شرک اکبر و کفر می دانند، چنان که محمد بن عبدالوهاب در نوشته هایش به این امر تصریح کرده است.

یکی از اعمال عبادی که مانند دیگر اعمال باید به قصد قربت و تقرّب به خداوند انجام شود، مسئله «نذر» می باشد. به اتفاق مذاهب اسلامی، نذر باید برای خداوند و تقرّب به او انجام شود و اگر کسی موجود دیگری را به جای خدا قرار دهد و همان جایگاه را اعمّ از الوهیت یا ربوبیت برای غیر خدا قائل باشد، یقینا دچار شرک شده است.

یکی از مسائل مهمی که مانع وحدت بین مسلمانان است، مسئله «تکفیر» مسلمانان از جانب یکدیگر است. دشمنان اسلام همواره کوشیده‌اند مسلمانان را به دست یکدیگر نابود کنند، که حمایت از گروه‌ های تکفیری و ترویج تفکر تکفیر در بین فرق مختلف، یکی از راهکارهای دشمنی با اسلام است. دشمنان تلاش دارند که شیعه را گروهی تکفیری، معرّفی کنند، که بیشتر مسلمانان را کافر می‌دانند. از این رو ضرورت ایجاب می کند، مبانی بحث تکفیر از نگاه شیعه، تبیین شود.

پیروان وهابیت سخنان خود را ترجمان قرآن می دانند و مخالفان فکر خود را نیز مخالف دین اسلام قلمداد می کنند. آنان بخش هایی از قرآن را دستاویز خود قرار داده و بدون توجه به مفاهیم والای این کتاب آسمانی، به اندک بهانه ای، به تکفیر مسلمانان حکم می رانند. یکی از مهمترین آیاتی که مورد استناد وهابیت قرار می گیرد، مواردی است که خداوند پیرامون «دون الله» سخن گفته است. در نوشتار پیش روی، به معنا شناسی واژه «دون الله» در قرآن می پردازیم و از این رهگذر، مهمترین بهانه وهابیت برای تکفیر مسلمانان را مورد نقد قرار می دهیم.

یکی از مسائل مهمی که مانع وحدت بین مسلمانان است، مسئله «تکفیر مسلمانان» از جانب یکدیگر است. دشمنان اسلام همواره کوشیده‌ اند مسلمانان را به دست یکدیگر نابود کنند، که حمایت از گروه‌های تکفیری و ترویج تفکر تکفیر در بین فرق مختلف، یکی از راهکارهای دشمنی با اسلام است. آنها تلاش دارند که اهل سنّت را گروهی تکفیری، معرّفی کنند، که بیشتر مسلمانان را کافر می‌دانند. این در حالیست که ائمه مذاهب اربعه تکفیر کردن مسلمانان را منع کرده اند. از این رو ضرورت ایجاب می کند، مسأله تکفیر از نگاه اهل سنّت، تبیین گردد.