تکبّر و استکبار در قرآن

قرآن چه نگاهی به تکبّر و استکبار دارد؟

آيات قرآن مجيد مملوّ است از بيان مفاسد استكبار و بدبختى هاى ناشى از تكبّر و مشكلاتى كه در طول تاريخ بشر از اين صفت مذموم در جوامع انسانى به وجود آمده. قرآن مجيد «تكبّر و استكبار» را از زشت ترين صفات و بدترين اعمال و نكوهيده ترين خصلت هاى انسانى مى شمرد. صفتى كه مى تواند سرچشمه انواع گناهان و حتّى سرچشمه كفر گردد و آنها كه در اين خصلت زشت غوطه ور گردند، هرگز روى سعادت را نخواهند ديد و راه به سوى قرب خدا پيدا نمى كنند. بنابراين سالكان الى اللَّه و راهيان راه حقّ، قبل از هر كار بايد ريشه استكبار و خودخواهى و خود برتربينى را در وجود خود بخشكانند كه بزرگ ترين مانع راه آنهاست.

اعتراف مشرکین به «اعجاز قرآن»

آیا معجزه بودن قرآن برای مشرکین عرب قابل درک و شناخت بود؟

معجزه بايد به گونه اى انجام گيرد تا كارشناسان همان دوره به خوبى تشخيص دهند كه آنچه ارائه شده ماوراى جهان طبيعت و بيرون از توان بشريّت است. از اين رو قرآن با شيواترين سبك و رساترين بيان و استوارترين محتوی بر عربِ آن زمان عرضه شد؛ در حالى كه يگانه مهارت عربِ آن دوره در زبان و بيان آنان بود، به خوبى تشخيص دادند كه اين سخن نمى تواند ساخته بشر باشد. لذا «وليد بن مغيره» مى گويد: «آنچه فرزند ابن ابى كبشه مى سرايد، به خدا سوگند! نه شعر است و نه سِحر و نه گزاف گويى بى خردان، بى گمان گفته او سخن خداست».

شأن نزول آیات (66 ـ 68) سوره «مریم»

شأن نزول آیات (66 ـ 68) سوره «مریم» چه می باشد؟

آیات 66 تا 68 سوره مریم، درباره «اُبَىّ بن خلف» یا «ولید بن مغیره» نازل شده که استخوان پوسیده اى را نرم کردند و در برابر باد پاشیدند، و زنده شدن بعد از مرگ را انکار می کردند! این آیات نازل شد، و پاسخ دندان شکنى به آنها داد.

شأن نزول آیات (75 ـ 76) سوره «حج»

شأن نزول آیات (75 ـ 76) سوره «حج» چه می باشد؟

بعضى از مشرکان مانند «ولید بن مغیره» به هنگام مبعوث شدن پیامبر(ص) با تعجب و انکار مى گفتند: آیا از میان همه ما وحى الهى بر محمّد [این یتیم فقیر و تهیدست] نازل شده است؟ آیه 75 سوره حج نازل شد و به آنها پاسخ گفت، که انتخاب انبیاء و فرشتگان براى رسالت، روى معیار شایستگى و معیار معنویت آنها بوده است.

جریان «تکبر» ولید بن مغیره مخزومی

قرآن درباره «تکبر» ولید بن مغیره مخزومی، چه فرموده است؟

خداوند در سوره «مدثر»، به جریان تکبر «ولید بن مغیره مخزومی» اشاره کرده می فرماید: «سپس چهره درهم کشید و با عجله دست به کار شد، آن گاه پشت به حق کرد و تکبر ورزید و گفت: قرآن چیزی جز یک سِحر جالب همچون سِحرهای پیشینیان نیست». تعبیر به سِحر به خوبی نشان می دهد که ولید این واقعیت را پذیرفته بود که قرآن تاثیر فوق العاده ای در افکار و دل ها می گذارد و جاذبه عجیبی دارد که دل ها را به سوی خود می کشاند؛ ولی چون نگاهی توام با غرور و استکبار داشت قرآن را به صورت سِحر و جادو تصور نمود.

علت نام گذاری دوزخ به «سَقَر»

چرا به دوزخ «سَقَر» می گویند؟

«سَقَر»، يكي از نام هاى دوزخ است كه در اصل به معناى دگرگون شدن و ذوب شدن بر اثر تابش آفتاب است. بعضى آن را نام يكى از طبقات وحشتناك دوزخ مى دانند و كلام امام صادق(ع) را به عنوان شاهد مي آورند كه: «درّه اى است به نام سقر كه جايگاه متكبّران است و هرگاه نفس بكشد دوزخ را مى سوزاند».

شأن نزول آیات (1 ـ 7) سوره «ماعون»

شأن نزول آیات (1 ـ 7) سوره «ماعون» چه می باشد؟

این آیات درباره ابوسفیان نازل شده که هر روز دو شتر بزرگ نحر مى کرد و خود و اطرافیانش از آن استفاده مى نمودند، اما  یتیمى که از او تقاضاى کمک کرد را با عصا دور کرد.

شأن نزول آیه (124) سوره «انعام»

شأن نزول آیه (124) سوره «انعام» چه می باشد؟

این آیه درباره ولید بن مغیره نازل شد که به پیامبر(ص) گفت: اگر نبوت راست است من به این مقام از تو سزاوارترم؛ زیرا هم سنّم بیشتر است و هم مالم. یا درباره ابو جهل است که گفت: ما و قبیله بنى عبد مناف در همه چیز با هم رقابت داشتیم تا این که آنها ادعا کردند پیامبرى از میان ما برخاسته که وحى به او مى شود. ولى ممکن نیست ما به او ایمان بیاوریم مگر این که بر ما وحى شود.

منظور از «مدّثر»

منظور از «مدّثر» چیست؟

مدثر به معنی آرمیدن در بستر و جامه بر سر کشیدن است و اطلاق آن بر پیامبر(ص) بخاطر این است که از مشرکان، که بعد از مشورت با هم تصمیم گرفتند به کسانی که درباره پیامبر(ص) از آنها پرس و جو می کنند بگویند: ساحر است، سخت ناراحت بود و بیمارگونه در بستر آرمید. یا بعد از آنکه برای اولین بار بر پیامبر(ص) وحی شد نوعی ترس و لرز به حضرت دست داد و در بستر جامه به خود پیچید و یا منظور جامه نبوت است که بر تن کرد... .

قرآن و تفسیر نمونه
مفاتیح نوین
نهج البلاغه
پاسخگویی آنلاین به مسائل شرعی و اعتقادی
آیین رحمت، معارف اسلامی و پاسخ به شبهات اعتقادی
احکام شرعی و مسائل فقهی
کتابخانه مکارم الآثار
خبرگزاری رسمی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی
مدرس، دروس خارج فقه و اصول و اخلاق و تفسیر
تصاویر
ویدئوها و محتوای بصری
پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی مدظله العالی
انتشارات امام علی علیه السلام
زائرسرای امام باقر و امام صادق علیه السلام مشهد مقدس
کودک و نوجوان
آثارخانه فقاهت

الإمام عليٌّ(عليه السلام)

کَفى بالإيثارِ مَکْرُمَةً

براى بزرگوارى، ايثار بس است

ميزان الحکمه، جلد 1، ص 22